به گزارش دفتر منطقه ای خبرگزاری تسنیم، چین در طی روندی که از سال ۲۰۲۵ آغاز شد، اکنون به صورت انحصاری مسئولیت «قلم داری» پرونده افغانستان در شورای امنیت سازمان ملل را بر عهده گرفته است؛ جایگاهی که نقش اصلی در هدایت مذاکرات، تدوین پیش نویس ها و مدیریت روند تصمیم گیری درباره این پرونده را شامل می شود.
«قلم داری» در ساختار کاری شورای امنیت، یکی از مهم ترین سازوکارهای غیررسمی این نهاد است که تعیین می کند چه کشوری مسئولیت تدوین پیش نویس قطعنامه ها، هدایت مذاکرات و مدیریت روند رسیدگی به یک پرونده مشخص را بر عهده داشته باشد. این نقش همچنین شامل هماهنگی جلسات اضطراری، سازمان دهی بازدیدهای میدانی و ارائه مواضع اولیه در جلسات رسمی و غیررسمی شورا است و در عمل تأثیر قابل توجهی بر جهت گیری تصمیمات دارد.
پیش از شکل گیری نظام کنونی، تقسیم بندی مشخصی برای مسئولیت پرونده های شورای امنیت وجود نداشت، اما از اواخر دهه ۲۰۰۰ میلادی، ساختاری تثبیت شده شکل گرفت که در آن فرانسه، انگلیس و آمریکا (P۳) در اغلب پرونده های کشورمحور نقش اصلی «قلم داری» را بر عهده داشتند. این روند به ایجاد یک نظام دو لایه در مذاکرات منجر شد؛ به گونه ای که پیش نویس های اولیه عمدتاً میان اعضای P۳ و سپس با چین و روسیه (P۲) هماهنگ می شد و در مرحله بعد در اختیار اعضای انتخابی (E۱۰) قرار می گرفت.
این ساختار در طول زمان با انتقاد اعضای انتخابی شورای امنیت مواجه شد، زیرا آنان در مراحل اولیه تدوین اسناد مشارکت محدودی داشتند و همین موضوع به تدریج به چالش کشیدن نقش مسلط گروه P۳ در نظام قلم داری منجر شد.
در پرونده افغانستان، تا سال ۲۰۲۴ ژاپن مسئولیت قلم داری را بر عهده داشت. با پایان دوره عضویت این کشور در شورای امنیت، روند تعیین جانشین آغاز شد و چند کشور از جمله چین، پاکستان و کره جنوبی برای تصاحب این نقش اعلام آمادگی کردند.
چین در ادامه پیشنهاد داد که پاکستان و کره جنوبی به عنوان همکار در قالب یک مدل مشترک در روند قلم داری مشارکت داشته باشند. پاکستان این پیشنهاد را پذیرفت، اما کره جنوبی اعلام کرد برای بررسی موضع خود به زمان بیشتری نیاز دارد. هم زمان، ایالات متحده نسبت به واگذاری این نقش به چین ابراز نگرانی کرد و بحث هایی درباره مدل های جایگزین مدیریت این پرونده در شورا شکل گرفت.
در فوریه ۲۰۲۵، چین و پاکستان پیش نویس قطعنامه ای را برای تمدید مأموریت هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستام (یوناما) ارائه کردند. در مقابل، آمریکا و کره جنوبی نیز پیش نویس جداگانه ای درباره تمدید همین مأموریت مطرح کردند.
در نهایت، اعضای شورای امنیت توافق کردند چین در ماه فوریه ۲۰۲۵، به عنوان رئیس دوره ای شورا، مسئولیت هدایت مذاکرات و ادغام پیش نویس های ارائه شده را بر عهده بگیرد. این روند در قالب یک متن واحد با مشارکت هر ۱۵ عضو شورا پیش رفت و به عنوان «متن ریاستی» مورد بررسی قرار گرفت.
با ادامه مذاکرات در ماه های بعد و انتقال ریاست دوره ای شورا به دانمارک، روند بررسی تمدید مأموریت یوناما با همکاری چین ادامه یافت و در نهایت نقش این کشور در مدیریت مذاکرات پرونده افغانستان تثبیت شد.
پرونده افغانستان یکی از موضوعات مهم در دستور کار شورای امنیت سازمان ملل است که به مأموریت یوناما و تحولات سیاسی و امنیتی این کشور مربوط می شود. بر اساس رویه شورای امنیت، «قلم داران» نقش کلیدی در تدوین پیش نویس ها و هدایت مذاکرات میان اعضا دارند، در حالی که تصمیم گیری نهایی نیازمند اجماع یا رأی گیری در میان ۱۵ عضو شورا است. در عین حال، آمریکا همچنان مسئول قلم داری پرونده تحریم های مرتبط با افغانستان در چارچوب کمیته ۱۹۸۸ شورای امنیت باقی مانده است.
انتهای پیام/.
∎
دیدگاهی ثبت نشده است