به گزارش خبرآنلاین، پایگاه خبری آکسیوس فاش کرده است که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، دو فرستاده دونالد ترامپ، روز پنج شنبه در سفری اعلام نشده به اوک ریج در ایالت تنسی رفتند و با گروهی از کارشناسان فنی و هسته ای دیدار کردند؛ کارشناسانی که ممکن است در صورت دستیابی به توافق میان آمریکا و ایران، نقش مهمی در اجرای آن بر عهده داشته باشند.

به گفته منابع آمریکایی، کاخ سفید در تلاش است تا با ایران به یک یادداشت تفاهم (MOU) دست یابد؛ توافقی که هدف آن پایان دادن به جنگ، تمدید آتش بس و آغاز مذاکرات عمیق تر درباره برنامه هسته ای ایران است.

با این حال، مقام های آمریکایی و منابع منطقه ای دخیل در میانجی گری می گویند تهران و واشنگتن همچنان بر سر چند موضوع کلیدی اختلاف دارند. منابع آگاه مذاکرات را در مرحله نهایی توصیف کرده اند، اما تأکید دارند که هنوز مشخص نیست توافق نهایی حاصل خواهد شد یا خیر.

یکی از مقام های آمریکایی در این باره مدعی شد: «این نشست در اوک ریج به این معنا نیست که توافق حتماً حاصل خواهد شد، اما نشان می دهد که مذاکرات وارد مرحله ای بسیار جدی شده است. همچنین احتمال دستیابی به توافق وجود دارد و ما می خواهیم برای آن آماده باشیم.»

آکسیوس نخستین بار روز پنج شنبه از سفر محرمانه ویتکاف به شرق تنسی مطلع شد و سپس دو مقام آمریکایی تأیید کردند که او به همراه کوشنر از تأسیسات وزارت انرژی آمریکا در اوک ریج بازدید کرده اند.

برخی از برجسته ترین متخصصان آمریکا در حوزه فرآوری اورانیوم و فناوری سانتریفیوژ در آزمایشگاه ملی اوک ریج و مجتمع امنیت ملی Y-۱۲ مستقر هستند. در گذشته نیز مواد و تجهیزات هسته ای، از جمله محموله هایی از قزاقستان و لیبی، از طریق تنسی منتقل و مدیریت شده اند.

کاخ سفید از اظهار نظر درباره این موضوع خودداری کرد و اداره ملی امنیت هسته ای آمریکا نیز پاسخی به درخواست رسانه ها برای اظهارنظر نداد.

دو مقام آمریکایی مدعی شدند که اخیراً تیمی متشکل از حدود ۱۰۰ کارشناس تشکیل شده است تا در صورت دستیابی به توافق اولیه، در مذاکرات و روند اجرایی آن مشارکت کنند. ویتکاف و کوشنر نیز برای دیدار با اعضای این تیم و بررسی مقدمات اجرای احتمالی توافق به اوک ریج سفر کرده اند.

به ادعای این گزارش، ویتکاف و کوشنر هفته گذشته با همتایان ایرانی خود بر سر مفاد یک یادداشت تفاهم ۶۰ روزه به توافق رسیدند؛ توافقی که شامل تمدید آتش بس، بازگشایی تنگه هرمز، فراهم شدن امکان فروش نفت ایران و آغاز گفت وگوها درباره ذخایر اورانیوم غنی شده و محدودیت های آینده برنامه غنی سازی ایران است.

با این حال، دونالد ترامپ روز جمعه گذشته خواستار اعمال دو اصلاحیه در متن این توافق شد و طرف ایرانی نیز اعلام کرده است که تغییرات مورد نظر خود را ارائه خواهد کرد. منابع آگاه می گویند اختلافات باقی مانده محدود است.

یکی از این اختلافات به زمان بندی کاهش سطح غنای اورانیوم ایران مربوط می شود. به گفته دو منبع مطلع، ترامپ خواهان آن است که در توافق نهایی، مهلت ۶۰ روزه ای برای تکمیل فرآیند رقیق سازی ذخایر اورانیوم غنی شده ایران تعیین شود، اما تهران خواستار افزایش این مهلت به ۹۰ روز است.

اختلاف دیگر به میزان و زمان آزادسازی دارایی های بلوکه شده ایران مربوط می شود. به گفته یک مقام آمریکایی، واشنگتن معتقد است این منابع مالی باید پس از دستیابی به توافق نهایی و آغاز اجرای آن آزاد شود، اما ایران خواهان آزادسازی فوری بخشی از این دارایی هاست.

یکی از مشاوران رهبر جمهوری اسلامی ایران نیز به شبکه CNN گفته است که مذاکرات بر سر دارایی های بلوکه شده به بن بست رسیده و «اکنون توپ در زمین ترامپ است.»

منابع آگاه می گویند اگر مذاکرات وارد مرحله دوم شود، تیم کارشناسانی که با ویتکاف و کوشنر دیدار کرده اند، مسئول تدوین طرح هایی برای مدیریت و امحای مواد هسته ای ایران، اعمال محدودیت های بیشتر بر برنامه غنی سازی و همچنین ایجاد سازوکارهای راستی آزمایی خواهند بود.

مقام های آمریکایی همچنین اعلام کرده اند که برخی از این کارشناسان چند هفته پیش در عملیات انتقال اورانیوم غنی شده از ونزوئلا مشارکت داشته اند. این مواد هسته ای که متعلق به یک راکتور تحقیقاتی بوده، ماه گذشته برای فرآوری به کارولینای جنوبی منتقل شده است.

برخی از کارشناسان حاضر در نشست اوک ریج پیش از آغاز جنگ نیز در عمان به ویتکاف و کوشنر در مذاکرات هسته ای با ایران کمک کرده بودند.

یکی از مقام های آمریکایی درباره این تیم گفت: «این افراد برجسته ترین کارشناسان هسته ای آمریکا هستند که دانش و توانایی لازم برای مدیریت جنبه های فنی هرگونه توافق با ایران را در اختیار دارند.»

مقام های آمریکایی در عین حال می گویند کاخ سفید از سوی مذاکره کنندگان ایرانی نشانه های مثبتی دریافت کرده است، اما معتقد است در تهران بر سر نحوه ادامه مسیر و چگونگی پیشبرد مذاکرات اختلاف نظرهایی وجود دارد؛ اختلافاتی که می تواند بر سرنوشت نهایی توافق تأثیرگذار باشد.

مواضع ایران چیست؟

به گزارش خبرآنلاین آکسیوس در حالی بحث هسته ای را مطرح کرده است که دکتر کاظم غریب آبادی معاون حقوقی و بین الملل وزارت خارجه در مصاحبه ای تفصیلی با برشمردن مواضع ایران و ادعای انتقال اورانیوم در رسانه ها گفت: موضوع رفع تحریم ها و مباحث مرتبط با مسائل هسته ای در مرحله دوم مذاکرات قرار دارد. در واقع در چارچوب همین بازه ۶۰ روزه ای که اشاره شد. طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران در این مقطع در رسانه ها وارد جزئیات مذاکراتی یا بیان اصول مورد نظر خود نشود.

در صورتی که این تفاهم امضا شود و مذاکرات به صورت رسمی آغاز گردد، مواضع جمهوری اسلامی ایران نیز به صورت شفاف در همان چارچوب مذاکرات اعلام خواهد شد. در حال حاضر، برخی اظهارنظرها و گمانه زنی ها از سوی افراد یا کشورها مطرح می شود، اما ما نمی توانیم درباره این گمانه زنی ها اظهار نظر کنیم. چه صحبت هایی از سوی مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی مطرح شود، چه برخی کشورها مانند قزاقستان یا دیگران اعلام آمادگی یا ایده هایی را مطرح کنند، این موارد در حد پیشنهاد و دیدگاه های طرف های مختلف است.

آنچه برای ما ملاک است، موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران است که در زمان مناسب و در چارچوب مذاکرات هسته ای به صورت دقیق بیان می شود.

کاظم غریب آبادی با اشاره به روند بررسی پیش نویس تفاهم میان ایران و آمریکا گفت: جمهوری اسلامی ایران زمانی یک متن را نهایی تلقی می کند که تمامی ملاحظات و منافع کشور در آن لحاظ شده باشد.

وی مهم ترین شرط ایران را خاتمه فوری و دائمی جنگ در همه جبهه ها از جمله لبنان دانست و تأکید کرد که این موضوع یک اصل اساسی و غیرقابل چشم پوشی است.

غریب آبادی درباره موضوع تنگه هرمز و محاصره دریایی نیز گفت: اگر ایران قرار باشد برای تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز اقداماتی انجام دهد، در مقابل باید محاصره دریایی نیز لغو شود. البته این تنها اقدام متقابل نیست و مجموعه ای از اقدامات متقابل برای گام های ایران در نظر گرفته شده است.

معاون وزیر خارجه آزادسازی دارایی های بلوکه شده ایران را از دیگر مطالبات کلیدی تهران عنوان کرد و گفت: این منابع متعلق به ملت ایران است و آمریکا به صورت غیرقانونی آنها را مسدود کرده است. بر همین اساس، حداقل مطالبه ایران این است که ۵۰ درصد این منابع همزمان با امضای یادداشت تفاهم آزاد شود و باقی مانده نیز حداکثر طی یک تا دو ماه در اختیار ایران قرار گیرد.

وی همچنین بر ضرورت جبران خسارات ناشی از جنگ تأکید کرد و گفت: آمریکا و اسرائیل از منظر حقوق بین الملل مسئول خسارت های وارد شده هستند و نحوه پرداخت غرامت باید در متن تفاهم پیش بینی شود.

غریب آبادی رفع کامل تحریم های یک جانبه آمریکا، اعم از تحریم های اولیه و ثانویه، را از دیگر شروط اساسی ایران دانست و افزود: عادی سازی وضعیت پرونده ایران در شورای حکام و شورای امنیت نیز باید در چارچوب توافق دنبال شود.

وی درباره تأخیر در اعلام نظر نهایی ایران توضیح داد که در جریان بررسی متن، هم آمریکا درخواست اصلاحاتی را مطرح کرده و هم ایران پیشنهادهای اصلاحی خود را ارائه کرده است؛ موضوعی که طبیعی است زمان بررسی ها را افزایش دهد.

معاون وزیر خارجه تأکید کرد: هر زمان مسئولان به این جمع بندی برسند که متن موجود منافع ایران را تأمین می کند و تضمین لازم برای جلوگیری از تکرار جنگ وجود دارد، موافقت نهایی ایران اعلام خواهد شد.

غریب آبادی همچنین گفت یکی دیگر از الزامات توافق، تضمین حقوق ایران در حوزه های مختلف از جمله فعالیت های هسته ای است و در کنار متن توافق، اراده سیاسی طرف مقابل برای اجرای تعهدات نیز اهمیت تعیین کننده دارد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش قطر در تسهیل اجرای تفاهم اشاره کرد و گفت: یکی از راهکارهای مورد بحث این است که قطر در دوره ابتدایی اجرای تفاهم، سازوکاری را برای تأمین منابع مالی مورد نیاز ایران فراهم کند تا تهران بلافاصله پس از امضای یادداشت تفاهم به بخشی از منابع خود دسترسی پیدا کند.

به گفته غریب آبادی، این سازوکار جایگزین تعهدات آمریکا نخواهد شد و واشنگتن همچنان موظف است در بازه حداکثر ۶۰ روزه، تمامی اقدامات لازم برای رفع انسداد منابع مالی ایران را انجام دهد.

وی در پایان سفر و رایزنی های انجام شده در قطر را در همین چارچوب ارزیابی کرد و گفت این مأموریت از نگاه ایران موفقیت آمیز بوده و می تواند به تسریع اجرای تفاهم احتمالی کمک کند.

۳۱۵