پروژه ۱۸ تیمی شدن لیگ برتر فوتبال ایران برای فصل آینده، این روزها به یکی از جدی ترین سناریوهای روی میز سازمان لیگ تبدیل شده است.
طرحی که اگرچه هنوز به مرحله تصمیم گیری نهایی نرسیده، اما با توجه به شرایط خاص فصل جاری، بیش از هر زمان دیگری امکان اجرایی شدن آن وجود دارد.
نیمه تمام ماندن احتمالی مسابقات لیگ برتر و بلاتکلیفی در تعیین تیم های سقوط کننده، سازمان لیگ را در موقعیتی پیچیده قرار داده؛ وضعیتی که می تواند ساختار فصل آینده فوتبال ایران را به طور کامل تغییر دهد.
در سال های گذشته، سازمان لیگ تلاش زیادی برای کاهش تعداد تیم های لیگ برتر انجام داد تا با رسیدن به ساختار ۱۶ تیمی، کیفیت مسابقات را افزایش و فشار تقویم فشرده را کاهش دهد. هدف این بود که تعداد بازی های کم اهمیت کمتر شود، برنامه ریزی تیم ملی آسان تر صورت بگیرد و باشگاه ها نیز از نظر فنی و مالی در شرایط بهتری قرار گیرند. این سیاست در مقاطعی موفق هم بود و لیگ برتر توانست از بار مسابقات غیرضروری بکاهد.
با این حال، شرایط فعلی فوتبال ایران معادلات را تغییر داده است. اگر لیگ برتر ناتمام باقی بماند و اکثریت باشگاه های لیگ برتری، به ویژه ۱۴ تیم حاضر در میانه و پایین جدول، خواستار پایان رسمی فصل شوند، مسئله سقوط به لیگ دسته اول به یکی از بزرگ ترین چالش های حقوقی و مدیریتی فوتبال کشور تبدیل خواهد شد.
در چنین شرایطی، سازمان لیگ احتمالاً با اعتراض جدی تیم های پایین جدول روبه رو می شود؛ تیم هایی که معتقد خواهند بود فرصت کافی برای بقا در لیگ را داشته اند و سقوط در شرایط ناتمام ماندن مسابقات، تصمیمی ناعادلانه و حتی «بی رحمانه» است.در مقابل، معرفی تیم های صدرنشین به رقابت های آسیایی به دلیل جایگاه فعلی جدول، تبعات کمتری نسبت به سقوط تیم ها خواهد داشت.
همین مسئله احتمال حرکت به سمت مدل ۱۸ تیمی را افزایش داده است؛ مدلی که در آن، هیچ تیمی سقوط نکند و در کنار تیم های صعودکننده از لیگ آزادگان، فصل آینده با تعداد بیشتری تیم برگزار شود.اما اجرای این طرح، چالش های بزرگی را به همراه دارد. افزایش تعداد تیم ها به معنای بالا رفتن تعداد مسابقات، فشار مضاعف بر تقویم فوتبال، افزایش نیاز به داور، ناظر، عوامل اجرایی و ورزشگاه های استاندارد است.
این در حالی است که سازمان لیگ همین حالا نیز در بسیاری از شهرها با کمبود زیرساخت مواجه است. برخی ورزشگاه ها، حتی در تهران، از چرخه میزبانی خارج شده اند و بسیاری از تیم های شهرستانی برای تمرین یا حتی میزبانی مسابقات خود به تهران وابسته هستند.اکنون سازمان لیگ میان دو انتخاب دشوار قرار گرفته است؛ یا ریسک اعتراض های گسترده تیم های سقوط کننده را بپذیرد یا با پذیرش لیگ ۱۸ تیمی، خود را وارد بحرانی تازه در حوزه اجرایی و فنی کند. فعلاً این طرح در حد بررسی است، اما تصمیم نهایی می تواند آینده فوتبال ایران در فصل آینده را به طور جدی تحت تأثیر قرار دهد.