در صد و سومین روز تقابل، در حالی که دونالد ترامپ با ارسال هشدارهای بی سابقه به بنیامین نتانیاهو، تلاش می کند خود را در آستانه امضای یک توافق تاریخی با ایران نشان دهد، ماشین نظامی اسرائیل در جنوب لبنان با بمباران غیرنظامیان در شهر «صور»، در حال بر هم زدن مسیر مذاکرات است. دستگاه دیپلماسی و مقاومت ایران با اتخاذ رویکردی حساب شده و تأکید بر «عدم تفکیک جبهه ها»، نشان دادند فریب ساعت شنی کاخ سفید را نمی خورند. خاورمیانه اکنون در دوراهی «یک صلح جامع و پایدار» یا «بازگشت به نقطه انفجار» قرار دارد.

هشدار ترامپ به تل آویو؛ تاکتیک انتخاباتی یا چرخش راهبردی؟

مهم ترین تحول سیاسی در ۲۴ساعت گذشته، انتشار گزارش هایی مبنی بر اخطار مستقیم دونالد ترامپ به نخست وزیر رژیم صهیونیستی بود. به گزارش آکسیوس، ترامپ به نتانیاهو پیام داده در صورت تداوم حملات ناقض آتش بس، اسرائیل «ممکن است به زودی تنها بماند». این موضع گیری، بیش از آنکه ناشی از نگرانی برای جان غیرنظامیان لبنانی باشد، محصول محاسبات داخلی واشنگتن است. ترامپ که نظرسنجی ها نشان دهنده کاهش شدید محبوبیت او به دلیل تبعات اقتصادی جنگ رمضان است، به شدت نیازمند یک توافق با ایران پیش از انتخابات میان دوره ای است. با این حال، تحلیلگرانی چون فیلیس بنیس (از مؤسسه مطالعات سیاست گذاری در آمریکا) به درستی اشاره می کنند که این هشدارها، تا زمانی که با قطع ارسال تسلیحات و حمایت دیپلماتیک همراه نباشد، از سوی نتانیاهو جدی گرفته نخواهد شد.

معمای بیروت؛ بازدارندگی ایران و بن بست نتانیاهو

در حالی که واشنگتن تلاش می کند با تمرکز بر پرونده هسته ای و تنگه هرمز، یک توافق دوجانبه با ایران را پیش ببرد، تهران با اصرار بر «پیوستگی امنیتی منطقه»، این استراتژی تجزیه پذیر را ناکام گذاشته است.
محمدباقر قالیباف، مذاکره کننده ارشد ایران با صراحت تمام، نقض مکرر آتش بس توسط اسرائیل در لبنان را نشانه «فقدان اراده واقعی برای اعتمادسازی» توصیف کرد. این موضع، پشتوانه میدانی قدرتمندی دارد. ایران در دور قبلی تبادل آتش، با تثبیت «معادله بازدارندگی پیرامون بیروت و ضاحیه»، ارتش اسرائیل را مجبور به توقف حملات به ضاحیه کرد. این بازدارندگی، اکنون کابینه نتانیاهو را در یک مخمصه استراتژیک قرار داده است. اسرائیل نه توان گسترش جنگ به مرکز لبنان را دارد و نه در جنوب لیتانی (در برابر ۱۶عملیات روزانه حزب الله) قادر به تثبیت مواضع خود است.

«صور» در آتش؛ تداوم استراتژی جابه جایی اجباری

در میدان عمل، ارتش اسرائیل با ناتوانی در تغییر موازنه، فشار را بر غیرنظامیان متمرکز کرده است. بمباران مناطق مسکونی در شهر «صور» و صدور فرامین تخلیه جدید برای ده ها روستا، نشان دهنده تداوم سیاست «زمین سوخته» است.اما این رویکرد، هزینه های دیپلماتیک سنگینی برای تل آویو به همراه داشته است. اقدام هماهنگ ۶کشور غربی (از جمله فرانسه، بریتانیا و کانادا) در وضع تحریم علیه شهرک نشینان افراطی و ممنوعیت ورود وزیران رادیکال کابینه اسرائیل، نشان از تعمیق انزوای بین المللی رژیم صهیونیستی دارد. حتی در درون اسرائیل نیز، سفیر این رژیم در واشنگتن با لحنی استیصال آمیز ادعا می کند «مذاکرات واشنگتن و تهران ارتباطی به لبنان ندارد»؛ ادعایی که با واقعیت میز مذاکره در اسلام آباد، در تضاد کامل است.

چشم انداز: صلح مشروط در سایه تردید

اکنون در یکی از شکننده ترین مراحل این بحران ۱۰۳روزه قرار داریم. ترامپ مدعی است در «مراحل پایانی یک توافق» قرار دارد، اما دستگاه دیپلماسی ایران با هوشمندی، انتظارات را مدیریت کرده است.ایران نشان داده برای کاهش تنش آمادگی دارد، اما این آمادگی، به معنای امضای یک «توافق نسیه» نیست. تا زمانی که ماشین نظامی اسرائیل در جنوب لبنان خاموش نشود و واشنگتن تضمین های عملی برای لغو محاصره دریایی ارائه ندهد، سیگنال های دیپلماتیک کاخ سفید تنها به عنوان نشانه ای از «استهلاک استراتژی فشار حداکثری آمریکا» ارزیابی خواهد شد. خاورمیانه بار دیگر به نقطه ای رسیده است که در آن، دیپلماسی بدون پشتوانه میدان، راه به جایی نخواهد برد.