سرویس تاریخ خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «دیر، دیار خورشید و دریا از منظر باستان شناسی»، نوشته حسین توفیقیان که به نتایج «برنامه بررسی و شناسایی باستان شناسی شهرستان بندر دیر» می پردازد از سوی مرکز معرفی فرهنگی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری چاپ و منتشر شد.
با وجود تلاش های انجام شده، داده ها و مطالعات موجود درباره باستان شناسی سواحل شمالی خلیج فارس همچنان محدود و ناکافی است. هرچند بررسی های پراکنده و کاوش های اندکی در محدوده استان های خوزستان، بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان صورت گرفته، اما در مقایسه با سواحل جنوبی خلیج فارس این پژوهش ها بسیار اندک و ناکافی است.
در سواحل جنوبی با استفاده از دلارهای نفتی و دعوت از باستان شناسان برجسته اروپایی، بررسی های فراگیر باستان شناختی انجام و نتایج آن در سطح وسیع در مراکز علمی معتبر جهان منتشر شده است. پیامد پژوهش های مغرضانه برخی کشورهای عربی، قرار گرفتن نام و تاریخ خلیج فارس در معرض تحریف و کسب تدریجی اعتبار علمی برای این روایت های نادرست است؛ ازاین رو انجام مطالعات نظام مند باستان شناسی در سواحل شمالی خلیج فارس ضرورتی جدی دارد.
این کتاب در هفت فصل، سه پیوست و ۵۲۰ صفحه تدوین شده و به نتایج «برنامه بررسی و شناسایی باستان شناسی شهرستان بندر دیر» می پردازد. در این اثر، ۵۸ محوطه و اثر تاریخی معرفی شده است؛ کهن ترین آن ها محوطه ای پارینه سنگی میانی با قدمت حدود ۸۰ هزار سال و محوطه ای مربوط به دوره نوسنگی بدون سفال با پیشینه ای حدود ۸ هزار سال است.
همچنین آثار مهمی از دوره اشکانی، ساسانی و دوره های مختلف اسلامی شناسایی و معرفی شده است. کشف شش آتشکده، ده قلعه ساسانی و دو بندر تاریخی مهم، بیانگر نقش محوری شهرستان بندر دیر در تجارت دریایی خلیج فارس است. شناسایی یک مهر ساسانی با کتیبه ای درباره آتشکده آذرفرنبغ نیز فرضیه ای تازه درباره جایگاه این آتشکده مهم ساسانی پیشنهاد می کند.
مطالعه این کتاب اطلاعات ارزشمندی درباره باستان شناسی خلیج فارس در دوره های تاریخی و اسلامی در اختیار پژوهشگران و علاقه مندان قرار می دهد.
∎
دیدگاهی ثبت نشده است